Nasıl başlanıyor?
Nasıl devam ediliyor?
Neden bırakılamıyor?
Siz De Böyle Düşünenlerden Misiniz?
- İstediğim zaman bırakırım…
- Hiçbir zararını görmedim…
- İçen öldü de içmeyen ölmedi mi? Atın ölü mü arpadan olsun!
- Bizim köyde 80 yaşında sigara içen sapasağlam yaşıyor…
- Sigarayı bırakan kimi gördüysem yeniden başlıyor…
- Sigara içmeyi seviyorum…
Sigara İle İlgili İstatistikler
* Türkiye’ de sigaranın sebep olduğu hastalıklardan her yıl 100.000 kişi ölmektedir (Sağlık Bakanlığı).
* Yapılan çalışmalar sigaranın ortalama ömrü 12 yıl kısalttığı saptanmıştır. Sigara içen erkeklerde iktidarsızlığa yakalanma oranı %50 daha fazladır (Dünya Sağlık Örgütü).
* Sigara içen her 4 kişiden 1’i sigaranın sebep olduğu hastalıklar yüzünden orta yaşta ölüyor (Dünya Sağlık Örgütü). İçilen her sigara, ömrü 11 dakika kısaltıyor (British Medical Journal).
* Sigara içenlerin %50’ si sigaranın sebep olduğu hastalıklardan ölüyor (British Medical Journal).
* Dünyada her on üç saniyede bir kişi sigara yüzünden hayatını kaybediyor ve bu rakama ölmeden önce yıllarca acı çeken insanlar dâhil değil (Dünya Sağlık Örgütü).
* Sigara içenlerin işyerlerinde hem daha düşük performans gösterdiğini hem de daha fazla hastalık izni kullandığını ortaya koydu (Tobacco Control Dergisi).
* Sigara içenlerin, ciltlerini güneşten korusalar bile vücutlarında kırışıkların oluşmasına engel olamadıkları kaydedildi (Dermatoloji Arşivleri Dergisi).
* Sigara içen öğrencilerin %65.9’ unun merak nedeni ile, %56.2’ sinin sıkıntı gidermek için, %22.4’ünün zevk için, %14.9’ unun arkadaşlarından etkilendiği için %10.5’ inin anne babasından ve çevresindekilerden etkilendikleri için, %7.2‘ sinin televizyon ekranına gelen içicilerden etkilendiklerini belirttiler (On Dokuz Mayıs Üniversitesi).
* Hamilelik döneminde sigara içen annelerin bebeklerinin %23’ ünüm normalden daha zayıf olarak dünyaya geldiği ortaya çıktı. Devamlı sigara içen annelerin %4,5’ inin bebeklerinin ölü doğduğu tespit edildi (Selçuk Üniversitesi). Gebelik sırasında sigara kullanımının, bebeğin gelişen kalbine uzun süreli etkileri olduğu belirlendi (ABD Lona Linda Üniversitesi). Sigaranın kadınlarda doğurganlığı azalttığı tespit edildi (TC Sağlık Bakanlığı).
* WHO (2006) Raporuna göre, Türkiye’ nin Dünya’ da 10., Avrupa’ da 2. en çok sigara tüketilen ülke olduğu saptanmıştır.
Peki, O Zaman Sigaranın Bize Maliyeti Nedir?
Günümüzde ortalama 1 paket sigaranın maliyeti 5YTL’dir. Günde 1 paket sigara içen bir bağımlıyı ele alalım;
1 Ayda 30 x 5.00=150 TL
1 Yılda 365 x 5=1825 TL
10 Yılda 3650 x 5=18 250 TL’ ye mal olmaktadır.
Sigara Bağımlılığı İçin Psikolojik Destek Programı
1. Aşama
Ölçme ve Değerlendirme
Sigaraya Başlama Hikâyesi
Sigara Kullanımın Beraberinde Getirdiği Sonuçlar Anketi
Wisconsin Sigara Bırakma Ölçeği
Sigara Bağımlılığı Nedenleri Ölçeği
Sigara Bağımlılık Düzeyi
Dürtüsel Faktörler
Denetim Odağı
Stres Düzeyi
2. Aşama
Uzman Hekim Değerlendirmesi
Sigaraya fiziksel ihtiyacın olup olmadığı değerlendirilmektedir. Fiziksel bir bağımlık söz konusu ise, uzman hekim tarafından nikotin bandı ve ilaç desteği önerilmektedir.
A)Fiziksel Bağımlılık Ve Yaş Faktörlerine Göre Yapılan Değerlendirme
B)Sigara İçmeye Götüren Etmenlerin Tespit Edilmesi
C)Sigara Bağımlılığını Tetikleyen Unsurların Tespit Edilmesi
- Fiziksel Bağımlık Ve Yaş Faktörüne Göre Yapılan Değerlendirme
Bunun yanı sıra uzman hekim tarafından yaş faktörüne göre de, değerlendirme yapılmakta ve program hazırlanmaktadır. 70 yaşında bir kişi ile 40 yaşında bir kişinin sigarayı bırakması aynı değildir. 70 yaş ve üzeri insanlarda nikotin bantları önerilmektedir.
B) Sigara İçmeye Götüren Etmenlerin Tespit Edilmesi
‘Her İnsanı Sigara İçmeye Götüren Farklı Etmenler Vardır’ Bu Etmenleri Tespit Etmek
Yapılan araştırmalar herkesin sigara içme nedenlerinin farklı olduğunu ortaya koymuştur. Bazı kişiler; ♣ Arkadaş grubuna uyum sağlamak,
♣ Farklı görünmeye çalışmak,
♣ Sorunlardan uzaklaşmak
♣ Kilo vermek-almamak
♣ Dikkati toplamak
Bireysel faktörler
♣ Olumsuz bırakma deneyimleri (5 kere bırakmayı denedim ama hiçbir zaman başaramadım... Yine başaramayacağım)
♣ Sigaraya yüklenen kişisel anlam ( Sigara sizin için ne anlam ifade ediyor?)
Çevresel Faktörler
♣ ’Biz seni biliriz sen iki gün sonra başlarsın’’
♣ ‘Tabi tabi, bırakacağım diyen birçok kişi gördük biz.’’ diyen sosyal çevre
♣ Eğlence mekânları.
3.Aşama
Sigaraya Yönelik Genel Bilgilendirme
Sigara tütün bitkisinin (nicotina tabacum) kurutulmuş olan yapraklarından hazırlanır. Tütünün ana yurdu Amerika’dır. 1492 yılında Christopher Colombus tarafından Avrupa’ya getirilmiştir. Fransız elçisi olan Jeam Nicot tarafından kraliçeye takdim edilerek saray bahçesinde yetiştirilmeye başlanmış ve kullanımı artış göstermiştir. İlk kez Osmanlıya 17.yy’da Venedikli ve Genovalı denizciler tarafından İstanbul limanına getirilmiştir. (www.nkl.k12.tr/rehberlik/sigara.htm).
“Bir Tek Sigarada 4000’den Fazla Zaralı Madde Bulunmaktadır.”
Bazıları;
-Nikotin (Bağımlılık yapıcı)
-DDT (Böcek Öldürücü)
-Kadmiyum (Akü metali)
-Metanol (Füze yakıtı)
-Radom (Radyasyon)
-Bütam (Tüp gaz)
-Aseton (oje sökücü)
-Arsenik (Fare zehri)….
Sigara Beyninizi Nasıl Etkiliyor?
Beynimizde bulunan endorfin hormonunun görevi ağrıyı kesmek ve rahatlatmaktır. Mutluluk hormonu adı altında da geçmektedir. Sigara kullanımı sonucu nikotin bu hormonun kendi reseptörlerine bağlanmasını kısıtlar ve beynin bu hormonu üretmesini engeller. Nikotin zamanla endorfinin yerini alarak aynı görevi üstlenmeye başlar. Sigara içilmeyen zamanlarda bağlı reseptörlerin boş kalması sebebiyle yoksunluk semptomları başlar. Bu sebeple nikotin bağımlılık yapar ve her geçen gün bırakması zorlaşır.
4. Aşama
Psikolojik Bağımlılık için Psikolojik Destek Programında Biz Neler Yapıyoruz?
♣ Sigaraya Duyarsızlaştırma
♣ Sigarayı tetikleyen unsurlara duyarsızlaştırma ( Eğlence mekânları, çay, kahve gibi içecekler, kibrit/çakmak, sigara içen arkadaşlar).
♣ Sigaranın yarattığı duygu ve düşüncelere duyarsızlaştırma ( Bu istek o kadar güçlü ki, bu istek karşısında kendimi çaresiz hissediyorum… Çaresizim. Sigarasız hayatla baş etmek de zorlanıyorum…
♣ Şartlanmaları, olumsuz duyguları kırmak (“Bu seferde bırakamayacağım”).
♣ Sigara ve kodlamalar (“Yemek sonrası içmeden edemem” “Sigara içmiyorken insanların beni çekici bulmadıklarını düşünüyorum” vb.)
♣Sigara içme konusundaki güçlü alanlar bulunup bunları tespit etmek.
Psikolojik Bağımlılık için Psikolojik Destek Programında Amacımız Nedir?
♣ Sigarayı bırakmak
♣ Dürtüleri tespit etmek
♣ Dürtülerin kontrolü
♣ Kişinin yaşam kalitesinin artması
♣ Kişinin kendisini daha iyi, mutlu hissetmesi
5. Aşama
Değerlendirme ve Sonlandırma
Son aşamada, hem kişinin gelişimini yakından izlemek, hem de programın başarı oranını ölçmek amacıyla, kişiye programın başında verilen Sigara Kullanımın Beraberinde Getirdiği Sonuçlar Anketi, Wisconsin Sigara Bırakma Ölçeği, Sigara Bağımlılığı Nedenleri Ölçeği tekrar verilecek sonuçlar uzmanlar tarafından incelenecek ve istatistiksel olarak önemli bir değişimin olup olmadığı gözlenecektir. Kişi bu sonuçlar takibinde kendi durumu hakkında bilgilendirilecektir.
|
